بلاک‎چین چیست؟

زنجیره بلوکی یا زنجیره بستگی یا همان بلاک‎چین (Block Chain) یک سیستم توزیع اطلاعات دیجیتال می باشد. بلاک‎چین را می‎توان یک دفتر کل دیجیتالی دانست که تخریب آن بسادگی امکانپذیر نمی‎باشد. چنین پایگاه داده‎ای می تواند برای تراکنش های حساس مالی بسیار سودمند باشد.

بلاکچین چیست؟
بلاکچین چیست؟

بلاک‎چین و تاریخچه پیدایش آن

این تکنیک برای اولیّن بار در سال 1991 میلادی توسط گروهی از پژوهشگران شرح و بسط داده شد و در اصل به منظور زمانبندی اسناد دیجیتال به کار گرفته می‎شد تا دیگر امکان تغییر تاریخ و دستکاری اطلاعات وجود نداشته باشد.

در سال 2009 ساتوشی ناکاموتو با معرفی بیت‎کوین توانست یک انقلاب بزرگ را در بلاک‎چین رقم بزند. ایجاد یک کاربرد بزرگ در تراکنش‎های مالی توانست، تکنولوژی بلاکچین را بیش از قبل بر سر زبان‎ها بیندازد.

بلاک‎چین و بیت‎کوین

مطرح شدن بلاک‎چین در سطح جامعه از زمانی شروع شد که این فناوری توانست قابلیت‎های خود را در پول دیجیتال یا همان بیت‎کوین نشان دهد. به همین دلیل است که نام بلاک‎چین با بیت‎کوین عجین شده است.

امّا واقعیت این است که این دو مفهوم با یکدیگر تفاوت دارند.(در پست دیگری بطور مفصل به بررسی مفهوم بیت‎کوین خواهیم پرداخت). تنها ارتباط این دو مفهوم در این است که بیت‎کوین یا همان پول اینترنتی برای حفظ و ارتقاء امنیت خود از فناوری بلاک‎چین استفاده می‎برد.

ویژگی‎های بلاک‎چین

بلاک‎چین دارای یکسری ویژگی‎های جذاب می‎باشد. وقتی مقادیری از اطلاعات در یک زنجیره بلوکی ثبت و ذخیره می‎شوند، تغییر دادن آنها اصلا کار آسان و ساده‎ای نیست.

مهمترین ویژگی‎های بلاک‎چین عبارتند از :

  1. بلاک‎چین می تواند بصورت عمومی(مانند اینترنت) یا بصورت خصوصی (مانند اینترانت) باشد.
  2. بلاک‎چین هنوز در ابتدای راه توسعه خود قرار دارد و به مرور زمان تغییرات بسیاری خواهد کرد.
  3. در حال حاضر طبق برآوردها 0.5% از مردم جهان از بلاکچین استفاده می‎کنند. این درحالی است که بیش از 60% از مردم جهان به اینترنت دسترسی دارند. این وضوع امکان رشد بلاک چین را در سال‎های آینده نشان می‎دهد.
  4. شرکت‎های بزرگ حوزه فناوری به شدّت برروی بلاک‎چین و فناوری‎های مرتبط با آن نظیر اینترنت اشیا سرمایه گذاری کرده‎اند.
  5. مهمترین دلیل محبوبیت بلاک‎چین شفافیّت و قابلیت اطمینان بالای آن در تراکنش‎های گوناگون می‎باشد(مالی و غیرمالی).
  6. بلاک‎چین، آینده صنعت بانکداری در جهان خواهد بود.
  7. با توسعه و گسترش بلاکچین و اینترنت اشیا، شبکه‎های اجتماعی امروزی با تغییرات گسترده‎ای مواجه می‎شوند.
  8. بلاک‎چین بیشترین تاثیر خود را برروی صنعت خرده فروشی (Retail) خواهد گذاشت.
  9. همانطور که توسعه بلاک‎چین باعث ایجاد مشاغل جدید خواهد شد، بسیاری از مشاغل سنتّی را از بین خواهد برد.
  10. ناشناس ماندن، مقیاس‎پذیری، مصرف انرژی بالا در فرآیندهای مرتبط با ماینینگ، عدم وجود قوانین مرتبط و… از جمله خصیصه های ملموس این تکنولوژی پیشرفته می‎باشد.

کاربردهای Block Chain :

با معرفی ویژگی های بلاکچین در بخش قبلی، در اینجا به معرفی مهمترین کاربردهای این صنعت نوپا می پردازیم:

  • بانکداری ، بیمه و پول دیجیتال
  • صنعت
  • پزشکی
  • اینترنت اشیا
  • ذخیره‎سازی و انتقال داده‎ها
  • مدیریت داده‎ها
  • رعایت کپی رایت در رسانه‎های دیجیتال
  • مدیریت زنجیره تامین
  • قراردادهای هوشمند
  • اوراق بهادار

اهمیت بلاکچین در حوزه‎های مختلف

اهمیت بلاکچین بعنوان یک سیستم توزیع شده در این است که دارای یک استحکام قابل قبولی می‎باشد. ذخیره بلوک‎های اطلاعاتی در یک زنجیره توسط هیچ نهادی کنترل نمی‎شود و یک زنجیره به راحتی قابل شکست نمی باشد. تمامی این موارد به ساختار یک بلوک مرتبط می‎شود.

ساختار بلوک

همانطور که در شکل زیر دیده می‎شود، هر بلاک در زنجیره‎بلوکی دارای سه بخش اصلی زیر می باشد:

  1. داده
  2. تابع درهم ساز داده ها (Hash Function)
  3. هش بلاک قبلی
ساختار هر بلوک در بلاک‎چین
ساختار هر بلوک در بلاک‎چین

در هر بلاک، فرمت‎های مختلفی از داده‎ها می‎توانند ذخیره شوند. مثلا در بلوک‎های بیت‎کوین، جزئیاتی درباره تراکنش‎های مالی، حساب مبدا، حساب مقصد و مبلغ تراکنش ذخیره می‎شود.

در بلاک‎چین، هر بلاکی دارای هش مخصوص به خود می‎باشد. هَش برای بلاک مثل اثر انگشت برای انسان‎ها می باشد. تابع هَش هویت بلاک و کل محتوایاتش را تایید می‎کند و همواره منحصربفرد است. کوچکترین تغییر در اطلاعات یک بلاک باعث تغییر هش آن بلاک می‎شود. (هش یا تابع درهمساز یک چکیده از کل داده می‎باشد. کوچکترین تغییر در داده، این چکیده را به شکل نامعلومی تغییر خواهد داد).

هَش ابزاری پرکاربرد برای بلاک چین است و در واقع نقطه قوت و اتکای بلاکچین می‎باشد. اگر هش یک بلاک تغییر کند آن بلاک دیگر بلاک سابق نمی‎شود و هرگز نمی‎تواند در زنجیره بلوکی جایگاهی داشته باشد.

نگاهی به امنیّت بلاکچین

زنجیره بلوکی
زنجیره بلوکی

باید توجه داشت که امنیّت بلاک‎چین تنها با هَش بلاک جاری تامین نمی‎شود. بلکه ذخیره هش بلاک قبلی در بلاک جدید باعث می‎شود تا هرگز امکان تغییر یک هَش وجود نداشته باشد.

در واقع برای تغییر هَش یک بلاک، نیاز است تا مقادیر هش مجموعه‎ای از بلوک‎ها تغییر کند که این موضوع عملا کاری سخت و دشوار می‎باشد.

باید توجه داشت که کوچکترین تغییر در یک بلاک، باعث نامعتبر شدن سایر بلاک‎های بعد از آن می‎شود. با توجه به زمانبر بودن محاسبه هش و مکانیسم پیچیده آن احتمال ایجاد تغییر در کل زنجیره بلوکی، فرآیندی پیچیده خواهد بود.

انتشاریافته در سایت رمزلند(سرزمین رمز)

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *