بلاک‎چین چیست؟

زنجیره بلوکی یا زنجیره بستگی یا همان بلاک‎چین (Block Chain) یک سیستم توزیع اطلاعات دیجیتال می باشد. بلاک‎چین را می‎توان یک دفتر کل دیجیتالی دانست که تخریب آن بسادگی امکانپذیر نمی‎باشد. چنین پایگاه داده‎ای می تواند برای تراکنش های حساس مالی بسیار سودمند باشد.

بلاکچین چیست؟
بلاکچین چیست؟

بلاک‎چین و تاریخچه پیدایش آن

این تکنیک برای اولیّن بار در سال 1991 میلادی توسط گروهی از پژوهشگران شرح و بسط داده شد و در اصل به منظور زمانبندی اسناد دیجیتال به کار گرفته می‎شد تا دیگر امکان تغییر تاریخ و دستکاری اطلاعات وجود نداشته باشد.

در سال 2009 ساتوشی ناکاموتو با معرفی بیت‎کوین توانست یک انقلاب بزرگ را در بلاک‎چین رقم بزند. ایجاد یک کاربرد بزرگ در تراکنش‎های مالی توانست، تکنولوژی بلاکچین را بیش از قبل بر سر زبان‎ها بیندازد.

بلاک‎چین و بیت‎کوین

مطرح شدن بلاک‎چین در سطح جامعه از زمانی شروع شد که این فناوری توانست قابلیت‎های خود را در پول دیجیتال یا همان بیت‎کوین نشان دهد. به همین دلیل است که نام بلاک‎چین با بیت‎کوین عجین شده است.

امّا واقعیت این است که این دو مفهوم با یکدیگر تفاوت دارند.(در پست دیگری بطور مفصل به بررسی مفهوم بیت‎کوین خواهیم پرداخت). تنها ارتباط این دو مفهوم در این است که بیت‎کوین یا همان پول اینترنتی برای حفظ و ارتقاء امنیت خود از فناوری بلاک‎چین استفاده می‎برد.

ویژگی‎های بلاک‎چین

بلاک‎چین دارای یکسری ویژگی‎های جذاب می‎باشد. وقتی مقادیری از اطلاعات در یک زنجیره بلوکی ثبت و ذخیره می‎شوند، تغییر دادن آنها اصلا کار آسان و ساده‎ای نیست.

مهمترین ویژگی‎های بلاک‎چین عبارتند از :

  1. بلاک‎چین می تواند بصورت عمومی(مانند اینترنت) یا بصورت خصوصی (مانند اینترانت) باشد.
  2. بلاک‎چین هنوز در ابتدای راه توسعه خود قرار دارد و به مرور زمان تغییرات بسیاری خواهد کرد.
  3. در حال حاضر طبق برآوردها 0.5% از مردم جهان از بلاکچین استفاده می‎کنند. این درحالی است که بیش از 60% از مردم جهان به اینترنت دسترسی دارند. این وضوع امکان رشد بلاک چین را در سال‎های آینده نشان می‎دهد.
  4. شرکت‎های بزرگ حوزه فناوری به شدّت برروی بلاک‎چین و فناوری‎های مرتبط با آن نظیر اینترنت اشیا سرمایه گذاری کرده‎اند.
  5. مهمترین دلیل محبوبیت بلاک‎چین شفافیّت و قابلیت اطمینان بالای آن در تراکنش‎های گوناگون می‎باشد(مالی و غیرمالی).
  6. بلاک‎چین، آینده صنعت بانکداری در جهان خواهد بود.
  7. با توسعه و گسترش بلاکچین و اینترنت اشیا، شبکه‎های اجتماعی امروزی با تغییرات گسترده‎ای مواجه می‎شوند.
  8. بلاک‎چین بیشترین تاثیر خود را برروی صنعت خرده فروشی (Retail) خواهد گذاشت.
  9. همانطور که توسعه بلاک‎چین باعث ایجاد مشاغل جدید خواهد شد، بسیاری از مشاغل سنتّی را از بین خواهد برد.
  10. ناشناس ماندن، مقیاس‎پذیری، مصرف انرژی بالا در فرآیندهای مرتبط با ماینینگ، عدم وجود قوانین مرتبط و… از جمله خصیصه های ملموس این تکنولوژی پیشرفته می‎باشد.

کاربردهای Block Chain :

با معرفی ویژگی های بلاکچین در بخش قبلی، در اینجا به معرفی مهمترین کاربردهای این صنعت نوپا می پردازیم:

  • بانکداری ، بیمه و پول دیجیتال
  • صنعت
  • پزشکی
  • اینترنت اشیا
  • ذخیره‎سازی و انتقال داده‎ها
  • مدیریت داده‎ها
  • رعایت کپی رایت در رسانه‎های دیجیتال
  • مدیریت زنجیره تامین
  • قراردادهای هوشمند
  • اوراق بهادار

اهمیت بلاکچین در حوزه‎های مختلف

اهمیت بلاکچین بعنوان یک سیستم توزیع شده در این است که دارای یک استحکام قابل قبولی می‎باشد. ذخیره بلوک‎های اطلاعاتی در یک زنجیره توسط هیچ نهادی کنترل نمی‎شود و یک زنجیره به راحتی قابل شکست نمی باشد. تمامی این موارد به ساختار یک بلوک مرتبط می‎شود.

ساختار بلوک

همانطور که در شکل زیر دیده می‎شود، هر بلاک در زنجیره‎بلوکی دارای سه بخش اصلی زیر می باشد:

  1. داده
  2. تابع درهم ساز داده ها (Hash Function)
  3. هش بلاک قبلی
ساختار هر بلوک در بلاک‎چین
ساختار هر بلوک در بلاک‎چین

در هر بلاک، فرمت‎های مختلفی از داده‎ها می‎توانند ذخیره شوند. مثلا در بلوک‎های بیت‎کوین، جزئیاتی درباره تراکنش‎های مالی، حساب مبدا، حساب مقصد و مبلغ تراکنش ذخیره می‎شود.

در بلاک‎چین، هر بلاکی دارای هش مخصوص به خود می‎باشد. هَش برای بلاک مثل اثر انگشت برای انسان‎ها می باشد. تابع هَش هویت بلاک و کل محتوایاتش را تایید می‎کند و همواره منحصربفرد است. کوچکترین تغییر در اطلاعات یک بلاک باعث تغییر هش آن بلاک می‎شود. (هش یا تابع درهمساز یک چکیده از کل داده می‎باشد. کوچکترین تغییر در داده، این چکیده را به شکل نامعلومی تغییر خواهد داد).

هَش ابزاری پرکاربرد برای بلاک چین است و در واقع نقطه قوت و اتکای بلاکچین می‎باشد. اگر هش یک بلاک تغییر کند آن بلاک دیگر بلاک سابق نمی‎شود و هرگز نمی‎تواند در زنجیره بلوکی جایگاهی داشته باشد.

نگاهی به امنیّت بلاکچین

زنجیره بلوکی
زنجیره بلوکی

باید توجه داشت که امنیّت بلاک‎چین تنها با هَش بلاک جاری تامین نمی‎شود. بلکه ذخیره هش بلاک قبلی در بلاک جدید باعث می‎شود تا هرگز امکان تغییر یک هَش وجود نداشته باشد.

در واقع برای تغییر هَش یک بلاک، نیاز است تا مقادیر هش مجموعه‎ای از بلوک‎ها تغییر کند که این موضوع عملا کاری سخت و دشوار می‎باشد.

باید توجه داشت که کوچکترین تغییر در یک بلاک، باعث نامعتبر شدن سایر بلاک‎های بعد از آن می‎شود. با توجه به زمانبر بودن محاسبه هش و مکانیسم پیچیده آن احتمال ایجاد تغییر در کل زنجیره بلوکی، فرآیندی پیچیده خواهد بود.

انتشاریافته در سایت رمزلند(سرزمین رمز)

دیدگاهتان را بنویسید